Page Title

ЭРХЭМ ЗОРИЛГО: НАЙДВАРТАЙ, ҮР АШИГТАЙ АЖИЛЛАГААГ ХАНГАЖ ХОТ СУУРИН ГАЗРЫН ТУЛГУУР ХҮЧ БОЛНО

УЛААНБААТАР ХОТЫН ТӨВЛӨРСӨН ДУЛААН ХАНГАМЖИЙН ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ

НИЙСЛЭЛ ХОТЫН ТӨВЛӨРСӨН ДУЛААН ХАНГАМЖИЙН ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ, ЦААШИД ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АРГА ХЭМЖЭЭ

 

2022 оны 09-р сарын 20-ны өдөр                                                             /Улаанбаатар хот/

“Улаанбаатар Дулааны Сүлжээ” ТӨХК нь Нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системд холбогдсон 2921 аж ахуйн гэрээт хэрэглэгчид, ОСНААУГ-ын харьяа 3 түгээх төвийн Хэрэглэгчдэд үйлчлэх 16 төв болон Хувийн тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч 67 компанийн нийт 12800 гаруй барилга объектын халаалт, хэрэгцээний халуун ус, салхивчийн нийт 3403.3 Гкал/ц-ийн дулааны тооцоот ачаалал бүхий дулааны эрчим хүчний хэрэглээг “Амгалан дулааны станц” ТӨХК, “ДЦС-2” ТӨХК, “ДЦС-3” ТӨХК, “ДЦС-4” ТӨХК-иудад үйлдвэрлэсэн дулааны эрчим хүчээр найдвартай ханган ажиллаж байна.

Сүүлийн 5 жилд станцуудаас түгээсэн дулааны эрчим хүчний хэмжээ /мян.Гкал/

Жилд дунджаар 190-240 Гкал/ц-ийн дулааны тооцоот ачаалал бүхий 350-62гаруй барилга, байгууламжийг төвлөрсөн дулаан хангамжид шинээр холбож дулаан түгээлт жилдээ 5-8%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна.

Улаанбаатар хотыг 2040 он хүртэл хөгжүүлэх, хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу 136 хэсэгчилсэн байршилд дахин төлөвлөлт хийгдэж шинээр 1638 Гкал/ц-ийн дулааны тооцоот ачаалал нэмж холбогдохоор төлөвлөгдөж байгаа учраас ойрын хугацаанд эх үүсгүүр, дамжуулах шугам сүлжээнд өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлуудыг хийж  хэрэгжүүлэх асуудал чухлаар тавигдаж байна. Өөрөөр хэлбэл хотын хөгжил дэвшлийг дагаж Эрчим хүчний салбарын тоног төхөөрөмжийн суурилагдсан хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, шаардлагатай хөрөнгө оруулалтын асуудлыг оновчтой хэмжээнд шийдвэрлэх шаардлага тулгарч байгаа юм.

2021 онд гүйцэтгэлээр станцуудаас нийт  6,858.9 мян.Гкал дулааны эрчим хүчийг худалдан авч хэрэглэгчдэд түгээж, төлөвлөгөөг 98.5%-иар биелүүлж ажилласан бөгөөд худалдан авсан дулааны эрчим хүчний 2.6%-ыг ДЦС-2, 10.6%-ыг Амгалан дулааны станц, 31.8%-ыг ДЦС-3 ХК, 55%-ыг ДЦС-4 ХК-д тус тус үйлдвэрлэсэн байна.

Сүүлийн 5 жилд станцуудаас түгээсэн дулааны эрчим хүчний хэмжээ /мян.Гкал/

Эрчим хүчний салбарын үйлдвэрлэл, хангамж нь улс орны аюулгүй байдал, эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх үндсэн суурийг бүрдүүлж байдаг чухал салбар юм. Сүүлийн жилүүдэд нийслэл хотын хүн амын төвлөрөл, нягтрал эрчимтэй өсч, гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн хүрээнд 2015 оноос хойш барилгажилт эрчимтэй явагдаж шинээр хотхон, хорооллууд баригдаж ашиглалтанд орсноор мөн агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр халаалтын зуухнуудыг зогсоож, дулааны шугамтай ойрхон байрласан барилгуудыг төвлөрсөн дулаан хангамжид холбох ажлыг зохион байгуулан ажилласнаар төвлөрсөн дулаан хангамжид холбогдох барилгын тоо жилээс жилд өсч байна.

Нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн баланс:

Нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системийн суурилагдсан хүчин чадал өнөөдрийн байдлаар 2318 Гкал/ц байгаа боловч холбогдсон хэрэглэгчдийн ачаалал 3403.3  Гкал/ц-т хүрч суурилагдсан хүчин чадлаас 50 гаруй хувиар хэтэрсэн үзүүлэлттэй байна.

Эх үүсвэрийн хувьд хийх өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлууд:

Нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системийн найдвартай ажиллагааг хангах, дээшлүүлэх, хэрэглэгчдийн дулаан хангамжийг сайжруулах, цаашид өсөн нэмэгдэх дулааны эрчим хүчний хэрэглээг хэвийн хангахын тулд эх үүсвэрүүдэд төлөвлөгдөж буй дараах өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлуудыг  2025 оны түвшинд багтааж хийж гүйцэтгэх шаардлага тулгараад байна.  Үүнд:    

  1. ДЦС-2 ХК-ийн суурилагдсан хүчин чадлыг 300 МВт-аар буюу 340 Гкал/ц-аар өргөтгөх.
  2. ДЦС-3 ХК-ийн Өндөр даралтын станцын суурилагдсан 75МВт-аар буюу 100 Гкал/ц-аар өргөтгөх.
  3. ДЦС-3 ХК-ийн Дунд даралтын станцыг 250 МВт-аар буюу 400 Гкал/ц-аар өргөтгөх.
  4. АДС ХК-ийн суурилагдсан хүчин чадлыг 100 Гкал/ц-аар өргөтгөх.

Дамжуулах шугамын хувьд хийх өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлууд:

Дамжуулах сүлжээний хувьд ДЦС-2 ХК, ДЦС-3 ХК, ДЦС-4 ХК, АДС ХК-иас гарсан нийт 9 сүлжээ байдаг бөгөөд үүний 6 сүлжээний дамжуулах шугамын холбогдсон ачаалал нь нэвтрүүлэх чадвараасаа 60% орчим хувиар хэт ачааллагдаж, хүчин чадал нь хүрэлцэхгүй болж хэт ачаалагдсан үзүүлэлттэй байна.

Дамжуулах сүлжээний шугамын нэвтрүүлэх чадвар:

Мөн нийслэл хотын дамжуулах сүлжээний нийт 15 магистраль 380 км урттай шугамаас 24% буюу 91 км урт шугам, тоноглолын ашиглалтын хугацаа дуусч гэмтэл гарах болзошгүй нөхцөлд ажиллаж байна. “Улаанбаатар дулааны сүлжээ” ТӨХК нь нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системийн найдвартай ажиллагааг дээшлүүлэх чиглэлээр жил бүр анхаарч улс, нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр болон өөрийн компанийн хөрөнгөөр ашиглалтын байдал муудсан, насжилтын хугацаа дууссан шугам, тоноглолыг үе шаттайгаар шинэчлэн солих ажлыг зохион байгуулан ажиллаж байгаа бөгөөд хэдийгээр эх үүсвэр, дамжуулах сүлжээний хүчин чадал хүрэлцэхгүй болсон ч хотын сүлжээг оновчтой схемээр ажиллуулан тохируулга, зүгшрүүлгийн ажлыг чанартай хийж ажилласны үр дүнд нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжид холбогдсон хэрэглэгчдийг дулааны эрчим хүчээр найдвартай ханган ажиллаж байна.

Европын сэргээн босголт хөгжлийн банк, Дэлхийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд хийгдэж буй ажлууд

            Европын сэргээн босголт хөгжлийн банкны санхүүжилтээр 8 а,в,г магистралийн 2ф400/500 мм голчтой 2.6 хос.км урттай шугамыг 2ф600мм голчтой болгон өргөтгөн шинэчлэн солих ажил, ДХ-589-р цэгээс ДХ-1216-р хүртэл 5в-12 магистралийн холбоос 2ф600 мм голчтой 0.5 хос.км урттай дулааны шугамыг шинээр угсрах ажлыг 2021 онд хийж дуусан шугам тоноглолыг ажиллагаанд залгасан бөгөөд энэ ажлын үр дүнд дамжуулах шугам сүлжээний нэвтрүүлэх чадвар нэмэгдсэн.

            2022 онд төслийн ажил үргэлжлэн санхүүжилтээр 3-р эмнэлгийн баруун талаас Саппорогийн уулзвар хүртэл 10-р хороолол орчмын хэрэглэгчдийг хангадаг ашиглалтын байдал муудсан 2ф400/500мм голчтой 0.6 хос.км урттай 8б магистралийг 2ф600мм голчтой болгож өргөтгөх ажил 40%-ийн гүйцэтгэлтэй, даралт өргөх насос станц №2-ын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх барилга, тоноглол өргөтгөлийн ажил 50-55%-ийн гүйцэтгэлтэй хийгдэж байна. Цаашид тус банкны санхүүжилтээр Гэмтлийн эмнэлгийн баруун талаар Бичил VII хороолол чиглэл рүү 2ф400мм голчтой 1.2 хос.км дулааны шугам угсрах ажил, БЗД-ийн 10-р хороо, УБТЗ-ын 2-р анги Амгалан орчмын барилгуудыг дулаанаар хангах 2ф400/300мм голчтой 1.1 хос.км шугам, ДХ-48-р цэгээс Толгойтын гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийг хангах 2ф400мм голчтой  4.2 хос.км шугамыг шинээр угсрах ажлуудыг тус тус хийгдэхээр төлөвлөгдөөд байна.

            Дэлхийн банкны санхүүжилтээр ДЦС-3 ашиглалтанд орох үед 1969 онд ил тавигдсан 53 жил ажиллаж байгаа ашиглалтын хугацаа дууссан 5а магистраль 2ф800мм голчтой 2.2 хос.км урттай шугамыг 2ф1000мм голчтой болгож өргөтгөн шинэчлэх ажил, 3г магистраль 1ф600/2ф400 мм голчтой 0.72 хос.км урттай шугамыг 2ф700мм голчтой болгож өргөтгөн шинэчлэх ажил тус тус дуусч дүүргэлт хийж залгах ажлыг эхлүүлээд байна.

Цаашид тус банкны санхүүжилтээр ажлын зураг төсөл нь хийгдсэн 5а магистралийн Багц-5-ын ажил, 4а,б магистралийн ДХ-408-р цэгээс ДХ-221-р цэг хүртэлх 2ф250, 300мм голчтой 2.4 хос.км шугамыг 2ф400мм голчтой болгож өргөтгөн шинэчлэх ажил, 9г магистралийн 2ф400мм голчтой 1.01 хос.км шугамыг 2ф500мм болгон өргөтгөн шинэчлэх ажил, 9а,б магистралийн 2ф400/500мм голчтой 1.7 хос.км шугамыг 2Ф700мм голчтой болгож өргөтгөн шинэчлэх ажил, 2а магистралийн ДХ-165-р цэгээс ДХ-221-р цэг хүртэлх 2ф250/350мм голчтой 0.95 хос.км шугамыг 2ф500мм болгож өргөтгөн шинэчлэх ажил, 12г магистралийн ДХ-1280-р цэгээс ДХ-286-р цэг хүртэл Газ засварын салаатай худаг хүртэл 2ф500мм голчтой 0.37 хос.км шугамыг 2ф700мм голчтой болгож өргөтгөн шинэчлэх ажлыг тус тус хийж гүйцэтгэхээр төлөвлөөд байна. Мөн ДЦС-3 ХК-ийн Өндөр даралтын хэсгийн 10в,г,д магистралийн 2ф800мм голчтой 4.2 хос.км шугамыг өргөтгөн шинэчлэхээр төлөвлөж ажлын зураг төсөл хийгдэж байна.

Европын сэргээн босголт хөгжлийн банк, Дэлхийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжүүлж дулааны шугамын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлууд:

Улс, нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр хийгдэж буй ажил:

Төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд болон улс, нийслэлийн хөрөнгөөр хийгдэхээр төлөвлөгдсөн дээрх шугамын өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажлууд бүрэн хийгдэж дууссанаар нийслэл хотын төвлөрсөн дулаан хангамжийн системийн хамрах хүрээ тэлж гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн хүрээнд баригдаж буй орон сууцны хороолол, хотхон өсөн нэмэгдэх хэрэглээг дулааны эрчим хүчээр хангах техникийн боломж бүрдэхээс гадна, хотын сүлжээний горим ажиллагаа, найдвартай ажиллагааны түвшин дээшилж, техник эдийн засгийн үзүүлэлтүүд нэмэгдэхээс гадна нийт хэрэглэгчдийн дулаан хангамж сайжирна.

“УЛААНБААТАР ДУЛААНЫ СҮЛЖЭЭ” ТӨХК

Бодлогын баримт бичиг